Bankowość elektroniczna w Polsce

Rozwój bankowości elektronicznej w Polsce sięga 1998 roku, kiedy to został uruchomiony pierwszy w Polsce internetowy dostęp do konta, wcześniej bankowość elektroniczna miała tylko charakter terminalowy tj. w 1990r klienci Banku PKO S. A. mogli korzystać pierwszego bankomatu w Polsce (choć nie wypłacał on złotówki tylko dolary amerykańskie, trzeba było być również posiadaczem rachunku walutowego avista).

Wkrótce kolejne banki wprowadziły swoje bankomaty: Powszechny Bank Kredytowy S. A. , Bank Śląski i Bank Gdański S. A. W tym roku zostało przyznane prawo emisji kart bankowych, co ciekawe pierwsza karta Visa typu Bussiness pojawiła się w 1991r. wydana przez BIG S. A. Początkowo można było korzystać tylko z bankomatów swojego banku, gdyż brak było stosownych umów pomiędzy bankami, aby móc wypłacać gotówkę innych bankomatów, jednak uległo to ewolucji i powszechne stało się korzystanie z bankomatów wielu banków nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Wprawdzie pierwsze karty bankowe w Polsce pojawiły się w pod koniec latach 60-tych, były to oczywiście karty banków zagranicznych, służyły one turystą do płatności niestety nie było zbyt wiele miejsc gdzie można było się nią posłużyć m. in.

Biuro Podróży Orbis stworzyło sieć gdzie można było dokonywać płatności kartą. W Polsce w tamtych czasach znacznie popularniejszym rozwiązaniem były czeki, karty poza Biurem Podróży Orbis, akceptowały głównie hotele i restauracje, oczywiście te bardziej ekskluzywne, z czasem były one akceptowane w sklepach Pewex, Baltona, Cepelia i Desa. Oczywiście nie wszystkie karty był od razu akceptowane, z czasem ich liczba rosła, jednym z pierwszych były karty Diners Club akceptowane od 1969 roku, od 1971 American Express, od 1974 BankAmeriCard (z czasem zmieniły nazwę na Visa), od 1975 MasterCharge (znane dziś pod nazwą na Mastercard), a od 1986 roku japońskie karty JCB.

W 1993 roku po raz pierwszy raz w Polsce spotykamy się z usługą Home bankingu, skierowany był on przede wszystkim do klientów instytucjonalnych, gdyż wiązał się z dużymi wymaganiami sprzętowymi oraz zakupem specjalistycznego oprogramowania, które wymagało częstych aktualizacji, usługę tą oferował Bank Rozwoju Eksportu. Rozpowszechnienie się komputerów, spadek ich cen i rozwój technologii sprawił, że to, co kiedyś było dostępne tylko dla elit, powoli stawało się dostępne dla wszystkich. Wraz z pojawieniem się bankowości internetowej, pojawił się w 1998 roku Związek Banków polskich Rada Bankowości Elektronicznej, miał on koordynować współpracę międzybankową, standaryzacja usług i wspólna polityka bezpieczeństwa dla bankowości elektronicznej. Jej zadaniem było propagowanie bankowości elektronicznej i obrotu elektronicznego, oraz rozwiązania prawne ułatwiające wprowadzanie bankowości elektronicznej w szerszym zakresie np. podpisu elektronicznego.

W 1998 roku rozpoczął się rozwój bankowości elektronicznej, można uznać to za przełom. W październiku 1998r. Powszechny Bank Gospodarczy S. A. w Łodzi zaoferował swoim klientom świadczenie usług przez Internet, w 1999 roku został przyłączony w wyniku fuzji do Banku Pekao S. A. Rozwój bankowości elektronicznej postępował dynamicznie, już 2000r. uruchomiono pierwszy bank wirtualny w Polsce, był to mBank, powstał on z inicjatywy BRE Banku; niespełna rok później dołączyły do niego dwa kolejne banki wirtualne: Volkswagen Bank Direct i należący do PKO BP (od XI. 2002) Inteligo Financial Services. Od tego czasu wiele zmieniło się w bankowości elektronicznej, coraz więcej klientów banków decyduje się na korzystanie z bankowości elektronicznej w jednej z form oferowanych przez banki.

W 2011 roku dostęp do bankowości internetowej, jako jednego z kanałów dostępu do swojego konta miało prawie 16, 8 mln polaków, przynajmniej tak to wynikało z ilości umów podpisanych na świadczenie tego typu usług. Nie jesteśmy w czołówce krajów pod względem ilości osób korzystających z bankowości internetowej, w Europie klasyfikujemy się dopiero około 20 miejsca, jednak coraz więcej młodych ludzi, wychowanych w dobie społeczeństwa informatycznego docenia zalety bankowości elektronicznej.

Jeśli prześledzić by historię bankowości elektronicznej w Polsce łatwo można zauważyć, że z roku na rok korzysta z różnych jej form coraz więcej ludzi. W latach 1998- 2005 nastąpił 4- krotny wzrost liczby bankomatów w Polsce, przyczynił się do tego rozwój technologii, banki rozbudowały swoja infrastrukturę techniczną i chcą zapewnić klientom łatwy dostęp do pieniędzy zgromadzonych na ich kontach, zwiększała liczbę bankomatów. Wzrosła nie tylko sama liczba bankomatów, ale również ilość wykonywanych operacji z ich użyciem i wartość operacji (średnia wartość transakcji w 2005 roku wynosiła 290zł). Systematycznie rośnie również liczba wydanych kart bankowych w 2009r wydanych było 33, 4 mln kart płatniczych, to wzrost o 10, 3 % w stosunku do 2008 roku, większość z tych kart to karty debetowe, ale ich udział w rynku maleje na rzecz kart kredytowych, wraz z tym zmienia się forma wykonywanych operacji, gdyż karty kredytowe służą głównie do dokonywania płatności bezgotówkowych, a karty debetowe częściej wykorzystywane są do wypłacania gotówki z bankomatów.

Ludzie coraz bardziej przekonują się do transakcji bezgotówkowych, gwarantowany poziom bezpieczeństwa, łatwość i szybkość oraz brak konieczności poosiadania przy sobie większej gotówki zachęca ludzi do korzystania z kart. Wraz z rozwojem technologii zmienia się również udział „starych” kart na rynku, na nowe bardziej bezpieczne. Karty z paskiem magnetycznym zastępowane są kartami magnetycznymi wyposażonymi w chip (mikroprocesor), mało jest kart wyposażonych tylko w chip ze względu ze nie są one kompatybilne z infrastrukturą bankomatów, przez co nie są one obsługiwane przez niektóre bankomaty. Zgodnie z wymogami SEPA (Single Euro Payments Area – Jednolity Obszar Płatności w Euro) wszystkie europejskie banki powinny dostosować się do standardów EMV do końca 2010, co oznacza, że od 1 stycznia 2011 r. wszystkie karty płatnicze wydane przez banki powinny być wyposażone w mikroprocesor.

Coraz popularniejsze stają się karty bezstykowe, bardziej znany, jako zbliżeniowe, ich zaletą jest szybkość użycia nie ma potrzeby wkładać karty do czytnika i wpisywać PIN( dla kwot do 50zł), w 2010 roku wydano około 2mln takich kart. Pomimo takiej dużej liczby kart na tle innych krajów europejskich wypadamy słabo, dla przykładu w 2009r w Wielkiej Brytanii na jednego mieszkańca przypadało ich 2, 33, a w Polsce tylko 0, 87.

Polacy chętnie korzystają z nowinek na polskim rynku i szybko przekonują się do produktów dobrze znanych na zachodzie europy tj. cash back jest to usługa polegającą na wypłacaniu gotówki w punktach usługowych i sklepach podczas płacenia możemy wtedy dodatkowo podjąć gotówkę, przeważnie nie jest pobierana opłata za tego typu operacje, a liczba punktów, gdzie możemy skorzystać z tej usługi systematycznie rośnie.

Bankowość elektroniczna już dziś w Polskiej bankowości odgrywa bardzo ważną rolę, wraz z rozwojem technologii jej znaczenie będzie rosło, kiedy ludzie przekonają się, że bankowość elektroniczna jest bezpieczna, szybka i tania coraz chętniej będą korzystali z jej usług. Utworzenie wspólnej sieci bankowości elektronicznej, stwarza polskiemu sektorowi bankowemu szansę działania w nowoczesny sposób i przybliża go do krajów Unii Europejskiej. Nie trzeba inwestować ogromnych pieniędzy w otwieranie nowych oddziałów i filii, zatrudniać dziesiątki pracowników, jeśli można działać na znacznie większą skalę za pośrednictwem bankowości elektronicznej. Niewielka liczba placówek nie jest już przeszkodą w zdobywaniu nowych klientów, gdyż Internet jest coraz bardziej powszechny, ludzie cenią sobie wygodę i swój czas i dlatego bankowość elektroniczna ma tak ogromny potencjał rozwojowy.