Istota polityki kredytowej banku

Istnieje wiele definicji polityki kredytowej, które są do siebie bardzo zbliżone. Według I. Emerling:

„Przez pojęcie polityki kredytowej banku rozumieć należy zespół różnego rodzaju postanowień – celów, wymogów, oczekiwań, jak też i zasad, wytycznych, wskazówek, zaleceń dotyczących działalności kredytowej banku, określających specyfikę działalności kredytowej”.

Według innej definicji polityka kredytowa:

„stanowi drogowskaz wyznaczający kierunek wyborów dokonywanych przez kadrę menedżerską w kwestii sumy udzielonych kredytów, ich struktury ilościowej i jakościowej oraz kryteriów przyznawania kredytów”.

Inaczej mówiąc, polityka kredytowa każdego banku sprowadza się do jak najefektywniejszego działania w celu osiągnięcia zamierzonych celów, które są związane z działalnością kredytową. Banki, które działają w Polsce, muszą dostosować się do obecnej sytuacji na rynkach finansowych. Muszą zbudować swoją strategię działania w celu utrzymania silnej pozycji na rynku.

Działalność kredytowa stanowi dla banków największy przychód, dlatego też dobrze obrany kierunek działania gwarantuje szybkie osiągnięcie zamierzonego celu. Z działalnością kredytową wiąże się też ryzyko utraty pożyczonych kredytobiorcom środków, z tego też względu banki muszą przeprowadzać dokładne analizy i monitorować swoich klientów, aby nie dopuścić do takiej sytuacji.

Prowadzenie działalności kredytowej bez przygotowania teoretycznego i braku doświadczenia skutkuje najczęściej niepowodzeniem, dlatego też tak bardzo ważna jest odpowiednia polityka kredytowa. W jej określeniu należy dokładnie sprecyzować m. in.:

  • spodziewany poziom aktywności kredytowej,
  • upodobania związane z rodzajem udzielanych kredytów; należy sprecyzować, jakie typy kredytów bank jest gotów wprowadzić do swojej oferty,
  • grupy społeczne i gospodarcze, którym bank będzie skłonny udzielić kredytu. Istotnym elementem kształtującym politykę kredytową danego banku są przede wszystkim:
  • cele polityki kredytowej, które wynikają z opracowanej wcześniej strategii np. maksymalizacja sprzedaży produktów kredytowych czy też minimalizacja ryzyka kredytowego,
  • zasady polityki kredytowej, które w dużej mierze zależą od doświadczenia każdego banku oraz warunków, w jakich wykonują swoją działalność,
  • procedury kredytowe, które opisują wszelkie czynności banku, zaczynając od wzoru wniosków, a kończąc na windykacji należności kredytowych.

Wymienione elementy są ze sobą ściśle powiązane i w głównej mierze zależą od dwóch rodzajów czynników:

  • zewnętrznych,
  • wewnętrznych.

Czynniki zewnętrzne są odpowiedzialne za kształtowanie popytu na kredyt. Można do nich zaliczyć np. politykę monetarną banku centralnego czy też pojawianie się nowych źródeł finansowania. Czynnikami wewnętrznymi jest wszystko to, co znajduje się wewnątrz banku, czyli np. cele strategiczne i struktura banku. Bardzo ważnym obszarem polityki kredytowej jest kształtowanie struktury portfela kredytowego, czyli zestawu kredytów, który zostaje opracowany według ich podstawowych typów i zgodnie z interesami banku co nie jest łatwym zadaniem. Jednym z czynników kształtujących taki portfel kredytowy jest odpowiednie przygotowanie teoretyczne, jak i praktyczne pracowników banku.

W wielu dużych bankach bardzo często brakuje specjalistów w konkretnej dziedzinie, a w tych mniejszych pracownicy są zmuszeni do specjalizacji w kilku obszarach, aby utrzymać się na swoim stanowisku. Z tego też względu banki koncentrują się na tych dziedzinach, w których posiadają dobrych specjalistów, natomiast udzielają mniejszej ilości kredytów w pozostałych sferach. Drugim czynnikiem, który wpływa na zawartość portfela kredytowego, jest ocena ryzyka kredytowego. Banki w związku z udzielanymi kredytami ponoszą ryzyko niewypłacalności kredytobiorców, dlatego też muszą doskonalić swoje systemy zarządzania ryzykiem, aby to ryzyko zredukować do niezbędnego minimum. Wszystkie powyższe aspekty mają bardzo duże znaczenie podczas tworzenia przez banki własnej polityki kredytowej, a dążąc konsekwentnie do jej realizacji i stosowania we właściwy sposób, mogą ograniczyć ryzyko niepowodzenia i straty finansowej.